Op 25 november heeft AI4Debunk in Sofia haar tweede bijeenkomst met meerdere belanghebbenden gehouden. Elf deelnemers — journalisten, factcheckers, academici, burgertechnologische activisten en projectteamleden — verzamelden zich in de “Journalist” van de Union of Bulgarian Journalists’ Club om van gedachten te wisselen over AI-gestuurde reacties op nepnieuws en om vroege aannames uit werkpakket 12 te testen.
Desinformatie, AI en de context van de Bulgaarse media
De sessie werd geopend met een overzicht van de doelstellingen van AI4Debunk en de huidige vooruitgang, geleverd door het Bulgarije-team van EURACTIV. De discussie ging al snel over de bijzondere kwetsbaarheid van Bulgarije voor door het buitenland gesponsorde desinformatiecampagnes. De meeste deelnemers waren het erover eens dat het “nieuwe normaal” van gemanipuleerde inhoud het publieke debat al vormgeeft en dat zowel binnenlandse als externe actoren gebruikmaken van socialemedia-ecosystemen om sociale verdeeldheid te verdiepen.
De deelnemers benadrukten dat AI-oplossingen transparant, verklaarbaar en aangepast moeten zijn aan gebruikers met zeer verschillende niveaus van mediageletterdheid, met name ouderen en burgers in plattelandsgebieden. Verscheidene sprekers waren ingenomen met de AI-verordening van de EU, maar uitten twijfels over de wijze waarop de handhaving in de praktijk zal werken; een openbaar repertorium van media-eigendom en -financiering werd voorgesteld als aanvullende waarborg tegen heimelijke beïnvloedingsoperaties.
Publieksinzichten: Percepties en gedrag
Na de presentatie namen de deelnemers deel aan een actieve discussie met behulp van een semi-gestructureerd formaat. Feedback van het publiek bood waardevolle inzichten in de perceptie van desinformatie en de mogelijke toepassingen van AI-instrumenten om deze aan te pakken:
-
- Bekendheid met het project: Vijf deelnemers waren al op de hoogte van AI4Debunk, terwijl drie het voor het eerst tegenkwamen.
- Percepties van fake news: Zes deelnemers beschouwden nepnieuws als een ernstige bedreiging, maar één vond het onderwerp overdreven.
- Ervaring met kunstmatige intelligentie: Zeven deelnemers hadden AI-tools gebruikt, terwijl drie dat niet hadden gedaan.
- Ontmoetingen met AI-gegenereerd nepnieuws: Zes deelnemers waren AI-gegenereerd nepnieuws tegengekomen, hoewel één toegaf dat ze er weinig aandacht aan besteedden.
- Bestrijding van desinformatie: Zeven waren het eens over het belang van het aanpakken van nepnieuws, terwijl men vond dat het probleem te groot was.
- Kwetsbaarheid van Bulgarije: Negen deelnemers waren van mening dat Bulgarije bijzonder gevoelig is voor desinformatiecampagnes.
- Bereidheid om deel te nemen: Zeven toonden interesse om deel te nemen aan projecten zoals AI4Debunk, terwijl men geen belangstelling toonde.
- Persoonlijke ervaring met fake news: Vijf gaven toe in het verleden voor nepnieuws te zijn gevallen en acht observeerden nepnieuws in gevestigde media.
- Inspanningen om anderen te beschermen: Negen deelnemers meldden dat ze familie en vrienden waarschuwden voor desinformatie.
- Mogelijkheid om nepnieuws te herkennen: Acht van hen voelden zich zelfverzekerd in hun vermogen om nepnieuws te detecteren.
Belangrijkste thema’s en afhaalrestaurants
Toegang tot en vertrouwen in AI-tools: De discussie benadrukte de noodzaak om AI-instrumenten toegankelijk te maken voor een breder publiek, met name senioren en minder technisch onderlegde personen. Het opbouwen van vertrouwen in deze tools werd als cruciaal erkend, omdat zelfs gerenommeerde factcheckers vaak met scepsis worden geconfronteerd.
-
- Schaduwen van desinformatie: De deelnemers erkenden dat er valse informatie bestaat op een spectrum, variërend van toevallige desinformatie tot opzettelijke desinformatie. De framing van berichten, met name door middel van emotionele taal, beïnvloedt hoe lezers inhoud interpreteren.
- De rol van media en samenwerking: Sommigen pleitten voor samenwerking tussen journalisten en factcheckers om de nauwkeurigheid van nieuws te verbeteren, met de nadruk op transparantie en verantwoordingsplicht in de media.
- Bestrijding van kwaadwillende actoren: De deelnemers bespraken de uitdagingen van het identificeren en bestrijden van opzettelijke desinformatiecampagnes, met inzichten uit casestudy’s over adaptieve desinformatietactieken, met name die uit Rusland.
- Onderwijs en demystificatie van AI: Er werd een oproep gedaan om het publieke begrip van AI en de mechanismen ervan te bevorderen, te beginnen met voorschools onderwijs. Dit zou de nieuwsgierigheid kunnen bevorderen en individuen in staat kunnen stellen AI-instrumenten doeltreffend te gebruiken.
De discussie onderstreepte de complexiteit van het aanpakken van nepnieuws en de noodzaak van een holistische aanpak waarbij technologie, onderwijs en samenwerking tussen sectoren worden betrokken. Het evenement bevorderde op doeltreffende wijze een zinvolle dialoog tussen belanghebbenden, waarbij de doelstellingen van het project werden aangepakt en oplossingen werden onderzocht voor de uitdagingen die desinformatie met zich meebrengt.
